फिफा विश्वकप २०२६ : खेलभन्दा ठूलो व्यवसाय

उत्तर अमेरिका (अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिको) मा हुने फिफा विश्वकप फुटवल २०२६ केवल फुटबल प्रतियोगिता होइन, विश्वकै सबैभन्दा ठूलो खेल व्यवसायमध्ये एक बनेको छ । ४८ टोली सहभागी भएको यो संस्करण इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो विश्वकप हो, जसले खेल, पर्यटन, विज्ञापन, प्रसारण अधिकार, प्रायोजन तथा आतिथ्य उद्योगमा अर्बौं डलरको कारोबार सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

फिफाका विभिन्न आर्थिक प्रक्षेपण अनुसार विश्वकप २०२६ बाट विश्व अर्थतन्त्रमा करिब ४० अर्ब डलरभन्दा बढी आर्थिक प्रभाव पर्ने तथा आठ लाखभन्दा बढी रोजगारी सिर्जना हुने अनुमान गरिएको छ । अमेरिकाले मात्र करिब १७ अर्ब डलर बराबरको आर्थिक लाभ लिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

विश्वकप २०२६ लाई फिफाको इतिहासकै सबैभन्दा लाभदायक प्रतियोगिता मानिएको छ । प्रसारण अधिकार, प्रायोजन, टिकट बिक्री र आतिथ्य सेवाबाट फिफाले १० अर्बदेखि १३ अर्ब डलरसम्म आम्दानी गर्न सक्ने विभिन्न अनुमान सार्वजनिक भएका छन् । प्रसारण अधिकारबाट मात्रै ४ अर्ब डलरभन्दा बढी तथा प्रायोजनबाट करिब ३ अर्ब डलर आम्दानी हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

विश्वकपका खेलहरू आयोजना भएका शहरहरूमा लाखौं दर्शक र पर्यटक पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । होटल, रेस्टुरेन्ट, यातायात, मनोरञ्जन र खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा उल्लेखनीय कारोबार बढ्ने अनुमान गरिएको छ । न्यूयोर्क–न्युजर्सी क्षेत्रले मात्र करिब ३.३ अर्ब डलर आर्थिक प्रभाव हुने प्रक्षेपण गरेको छ ।

मियामी, डलास, लस एन्जलस, मेक्सिको सिटी तथा टोरन्टोजस्ता शहरहरूमा होटल बुकिङ, अल्पकालीन आवास र आतिथ्य सेवाको माग उच्च भएको छ ।

विश्वकपले केवल ठूला कम्पनीलाई मात्र होइन, स्थानीय बार, रेस्टुरेन्ट, खेल सामग्री विक्रेता, टुर अपरेटर र स्थानीय सेवा प्रदायकलाई पनि फाइदा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । धेरै शहरका व्यवसायीहरूले विश्वकपलाई महामारीपछिको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक अवसरका रूपमा हेरेका छन् ।

यद्यपि विश्वकपबाट हुने आर्थिक लाभबारे सबै विज्ञ एकमत छैनन् । कतिपय अध्ययनले आयोजनाको खर्च, सुरक्षा व्यवस्थापन, यातायात सुधार र पूर्वाधारमा हुने ठूलो लगानीका कारण धेरै शहरले अपेक्षित नाफा प्राप्त नगर्न सक्ने देखाएका छन्। केही अमेरिकी शहरहरूले विश्वकपबाट प्रत्यक्ष आर्थिक लाभभन्दा बढी खर्च व्यहोर्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन् ।

फिफा विश्वकप २०२६ ले विश्व फुटबलको नयाँ युग सुरु गरेको छ । ४८ टोली, तीन देश र १६ आयोजक शहरसहितको यो प्रतियोगिता खेलकुद, पर्यटन र विश्वव्यापी व्यवसायको संगम बनेको छ । तर यसले उठाएको अर्को प्रश्न पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण, के विश्वकप अझै फुटबलको उत्सव हो, वा अब यो बहु-अर्ब डलरको वैश्विक व्यवसायिक परियोजना बनिसकेको छ ? यसको जवाफ भने विश्वकप सकिएपछि आर्थिक तथ्यांकहरूले दिनेछन् ।